PracaDlaUczennic

Zatrudnienie 15 latka na umowę o pracę i dlaczego nie na umowę zlecenie w 2026 roku

15-latka zatrudnisz wyłącznie na umowę o pracę, przy pracach lekkich z wykazu zatwierdzonego przez inspektora pracy, po ukończeniu przez niego szkoły podstawowej i po badaniu lekarskim. Umowa zlecenie z 15-latkiem do lodziarni, sklepu czy kolportażu nie wchodzi w grę, bo przed 16. urodzinami praca poza stosunkiem pracy jest dozwolona tylko w kulturze, sporcie i reklamie za zgodą inspektora. 15-latek pracuje do 6 godzin dziennie w wakacje i do 12 godzin tygodniowo w roku szkolnym, za co najmniej minimalne wynagrodzenie liczone proporcjonalnie do etatu.

Dłonie dorosłego pracownika lodziarni nakładają gałkę lodów do wafla za ladą, w tle letnia ulica

Masz kandydata, który skończył ósmą klasę

Dodaj ogłoszenie z minimalnym wiekiem 15 lat i umową o pracę przy pracach lekkich. Moderator sprawdzi, czy zadania i godziny pasują do limitów dla młodszych uczniów, a zgłoszenia z Twojej okolicy trafią do panelu z rocznikiem przy każdym kandydacie.

Zatrudnienie 15 latka na umowę zlecenie

Nie da się, poza wąskim wyjątkiem. Art. 304(5) Kodeksu pracy pozwala na pracę dziecka przed 16. urodzinami poza stosunkiem pracy tylko w działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej i reklamowej, z zezwoleniem inspektora pracy. Występ w spocie albo sesja zdjęciowa tak, wydawanie lodów, wykładanie towaru i roznoszenie ulotek nie.

Sytuacja15 lat16 i 17 lat
Umowa o pracę przy pracach lekkichtak, po ukończeniu szkoły podstawowejtak
Umowa zlecenie do sklepu, lokalu, kolportażunietak
Zlecenie przy reklamie, sporcie, kulturzetak, z zezwoleniem inspektora pracytak
Godziny w wakacjedo 6 dzienniedo 7 dziennie i 35 tygodniowo
Składki ZUStak, jak przy każdej umowie o pracęna zleceniu nie, gdy uczeń jest przed 26. urodzinami

Wielu pracodawców podpisuje z 15-latkiem zlecenie „na wakacje”, bo tak robi z 17-latkami. Przy kontroli taka umowa nie broni się jako zlecenie, a powierzenie pracy dziecku poza dozwolonymi formami Kodeks pracy karze grzywną od 1 000 do 30 000 zł. Kandydata, który ma jeszcze 14 lat, obejmuje osobny wpis o zatrudnianiu młodocianych poniżej 15 roku życia. Jeśli kandydat kończy 16 lat w lipcu, możesz zacząć od umowy o pracę i od kolejnego sezonu przejść na zlecenie, co opisuje wpis o zatrudnieniu 16 latka.

Zatrudnienie 15 latka na umowę o pracę krok po kroku

Zanim uczeń stanie za ladą, musisz przejść kilka kroków, z których jeden trwa dłużej, niż się wydaje.

  • Sprawdzasz świadectwo ukończenia szkoły podstawowej. Bez niego młodocianego nie zatrudnisz, nawet w wakacje.
  • Ustalasz wykaz prac lekkich, czyli listę zadań, które uczeń może wykonywać, z opinią lekarza medycyny pracy, i wysyłasz go do zatwierdzenia właściwemu inspektorowi pracy. Zrób to kilka tygodni przed sezonem, bo bez zatwierdzonego wykazu nie możesz dopuścić ucznia do pracy.
  • Kierujesz kandydata na badanie wstępne do lekarza medycyny pracy, na koszt firmy.
  • Informujesz ucznia i rodzica o ryzyku zawodowym i zasadach bezpieczeństwa na stanowisku.
  • Przeprowadzasz szkolenie wstępne BHP i instruktaż stanowiskowy.
  • Podpisujesz umowę na piśmie, z wymiarem etatu, godzinami i wynagrodzeniem.

Co 15-latek może u Ciebie robić

Praca lekka nie może zagrażać zdrowiu ani rozwojowi ucznia i nie może przeszkadzać w nauce. Wykaz prac wzbronionych młodocianym (rozporządzenie Rady Ministrów z 19 czerwca 2023 r., Dz.U. poz. 1240) wyklucza między innymi:

  • sprzedaż i podawanie alkoholu oraz wyrobów nikotynowych,
  • pracę wynagradzaną od wyniku, czyli akord, prowizję od sprzedaży i płacę od sztuki,
  • pracę w pozycji pochylonej lub w przysiadzie, przez co zbiór truskawek odpada,
  • rozładunek dostaw i pracę polegającą wyłącznie na noszeniu ciężarów,
  • pracę w temperaturze poniżej 10°C i w warunkach, w których przemaka odzież,
  • pracę na wysokości powyżej 3 m.

W praktyce 15-latek wydaje lody i desery, pakuje zakupy, wykłada lekki towar, sprząta salę w dzień, pomaga w szkółce roślin przy podlewaniu i pakowaniu doniczek. Szczegóły dla dwóch najczęstszych branż są na stronach o zatrudnieniu młodocianego w gastronomii i zatrudnieniu młodocianego w sklepie.

Ile godzin może pracować 15 latek

  • W roku szkolnym do 12 godzin tygodniowo, a w dniu z lekcjami do 2 godzin.
  • W ferie i wakacje do 6 godzin dziennie. Limit 7 godzin dotyczy dopiero ucznia po 16. urodzinach.
  • Nigdy między 22.00 a 6.00 i nigdy w nadgodzinach.
  • Przerwa 30 minut wliczana do czasu pracy, gdy zmiana trwa dłużej niż 4,5 godziny.
  • Co najmniej 14 godzin odpoczynku między zmianami i 48 godzin w tygodniu, z niedzielą.

Lodziarnia czynna od 10.00 do 21.00 obsadza 15-latka na zmianę od 11.00 do 17.00 z przerwą, pięć dni w tygodniu, co daje 30 godzin. Rozpisanie limitów dla wszystkich roczników jest w poradniku o tym, ile godzin może pracować uczeń.

Ile kosztuje zatrudnienie 15 latka

15-latek na umowie o pracę dostaje co najmniej minimalne wynagrodzenie proporcjonalnie do etatu, w 2026 roku 4 806 zł brutto za pełny etat. Do tego płacisz składki pracodawcy: emerytalną 9,76%, rentową 6,50%, wypadkową, zwykle 1,67%, i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 0,10%. Składki na Fundusz Pracy nie płacisz, gdy wynagrodzenie w miesiącu jest niższe od minimalnego, a PPK nie obejmuje osób przed 18. urodzinami.

WariantWymiar etatuWynagrodzenie bruttoKoszt firmy ze składkami
Rok szkolny, 12 godzin tygodniowo3/10 etatu1 441,80 złokoło 1 702 zł
Wakacje, 30 godzin tygodniowo3/4 etatu3 604,50 złokoło 4 254 zł
Wakacje, 20 godzin tygodniowo1/2 etatu2 403,00 złokoło 2 836 zł

Wyliczenia przyjmują składki pracodawcy łącznie 18,03%. Do tego dochodzą badanie lekarskie, szkolenie BHP i urlop, który przysługuje po 6 miesiącach pracy w wymiarze 12 dni roboczych. Listę płac, deklaracje i zgłoszenie do ZUS najprościej oddać biuru rachunkowemu, które prowadzi kadry i płace, szczególnie gdy uczeń jest pierwszym pracownikiem na etacie. Ulga dla młodych zwykle zdejmuje z ucznia zaliczkę na podatek, więc różnica między brutto a wypłatą to głównie jego składki.

Jakie dokumenty przy zatrudnieniu 15 latka

  • Świadectwo ukończenia szkoły podstawowej.
  • Zatwierdzony przez inspektora pracy wykaz prac lekkich, z którym zapoznajesz ucznia i rodzica.
  • Orzeczenie lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań, a przy żywności bez opakowania także orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.
  • Umowa o pracę na piśmie i informacja o warunkach zatrudnienia.
  • Zaświadczenie o szkoleniu BHP i potwierdzenie informacji o ryzyku zawodowym.
  • Ewidencja czasu pracy, z której widać, że limity dzienne i tygodniowe są zachowane.

Kiedy zatrudnienie 15 latka się opłaca

Etat z 15-latkiem wymaga więcej formalności niż zlecenie z 17-latkiem, ale ma swoje miejsce. Pasuje do firm, które co roku potrzebują rąk do pracy na całe wakacje, mają powtarzalne lekkie zadania i chcą wychować sobie pracownika na kolejne sezony. Lodziarnia przy plaży, kawiarnia w miejscowości turystycznej, szkółka roślin, sklep z pamiątkami. Raz zatwierdzony wykaz prac lekkich służy kolejnym uczniom na tych samych stanowiskach, więc formalność robisz jednorazowo.

Gdy potrzebujesz kogoś na pojedyncze soboty, akcję z ulotkami albo inwentaryzację, szukaj ucznia od 16 lat. Wtedy wystarczy zlecenie, a zasady dla kolportażu opisuje strona o umowie zlecenie na roznoszenie ulotek. Wspólne zasady dla wszystkich roczników są na stronie o zatrudnieniu młodocianego.

Gdzie znaleźć 15-latka do pracy

Na portalu ustawiasz minimalny wiek i rodzaj umowy, więc ogłoszenie na etat przy pracach lekkich trafia do uczniów od 15 lat, a zlecenie tylko do starszych. Rocznik i dostępność widzisz przy każdym zgłoszeniu, a rozmowa toczy się przez platformę. Abonament zaczyna się od 99 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej + 23% VAT, wszystkie plany są w cenniku.

Pytania i odpowiedzi

Czy 15 latek może pracować na umowę zlecenie?

Nie, poza działalnością kulturalną, artystyczną, sportową i reklamową, gdzie potrzebne jest zezwolenie inspektora pracy. Do sklepu, lokalu, sadu albo kolportażu 15-latka zatrudnisz tylko na umowę o pracę przy pracach lekkich. Zlecenie jest możliwe od 16. urodzin.

Czy 15 latek może pracować w wakacje?

Tak, jeśli ukończył szkołę podstawową, ma orzeczenie lekarza medycyny pracy, a pracodawca ma zatwierdzony wykaz prac lekkich. W wakacje 15-latek pracuje najwyżej 6 godzin dziennie, w dzień, między 6.00 a 22.00, na umowę o pracę z wynagrodzeniem proporcjonalnym do etatu.

Ile może zarobić 15 latek?

Na umowie o pracę co najmniej minimalne wynagrodzenie proporcjonalnie do etatu, w 2026 roku 4 806 zł brutto za pełny etat. Przy 12 godzinach tygodniowo w roku szkolnym to 1 441,80 zł brutto, a przy 30 godzinach w wakacje 3 604,50 zł brutto miesięcznie.

Czy 15 latek może pracować w lodziarni?

Tak, na umowę o pracę przy pracach lekkich, jeśli wydawanie lodów i obsługa lady są w zatwierdzonym wykazie. Potrzebuje orzeczenia do celów sanitarno-epidemiologicznych, bo ma kontakt z żywnością. Nie sprzedaje alkoholu, nie pracuje po 22.00 i nie dłużej niż 6 godzin dziennie.

Wszystkie poradniki
Zobacz oferty