Zatrudnienie 17 latka na umowę zlecenie i zatrudnienie 17 latka na umowę o pracę
17-latka zatrudnisz na umowę zlecenie albo na umowę o pracę, przy pracach lekkich i po badaniu lekarskim. Zlecenie z uczniem przed 26. urodzinami jest bez składek ZUS, więc firmy wybierają je przy pracy weekendowej i sezonowej. W obu umowach obowiązuje zakaz pracy między 22.00 a 6.00, a w dniu 18. urodzin ograniczenia dla młodocianych wygasają.
Szukasz 17-latka do sklepu, kawiarni albo na sezon
Dodaj ogłoszenie z minimalnym wiekiem, godzinami i rodzajem umowy. Moderator sprawdzi je przed publikacją, a zgłoszenia uczniów z Twojego miasta trafią do panelu.
Zatrudnienie 17 latka na umowę zlecenie czy na umowę o pracę
| Kwestia | Umowa zlecenie z 17-latkiem | Umowa o pracę z 17-latkiem |
|---|---|---|
| Składki ZUS | brak, gdy ma status ucznia i nie skończył 26 lat | pełne składki po obu stronach |
| Badania lekarskie | niewymagane przepisami, poza orzeczeniem sanepidu przy żywności | obowiązkowe przed startem |
| Wykaz prac lekkich | nie dotyczy | zatwierdzony przez inspektora pracy, gdy praca nie jest nauką zawodu |
| Godziny w roku szkolnym | rozsądnie w granicach limitów młodocianych | do 12 godzin tygodniowo i 2 godzin w dniu zajęć |
| Godziny w wakacje | jak wyżej | do 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo |
| Kierownictwo i stałe miejsce | nie powinno ich być, inaczej to stosunek pracy | normalne |
| Urlop | brak | tak, według zasad dla młodocianych |
| Koszt firmy | stawka razy godziny | wynagrodzenie plus składki, badania i BHP |
Jeśli uczeń ma przychodzić w stałych godzinach do Twojego lokalu i wykonywać polecenia kierownika zmiany, to z punktu widzenia prawa jest pracownikiem. Zlecenie zawarte w takich warunkach naraża firmę na grzywnę z art. 281 Kodeksu pracy, od 1 000 do 30 000 zł.
Zatrudnienie 17 latka na umowę zlecenie
- Stawka nie może być niższa niż minimalna stawka godzinowa, w 2026 roku 31,40 zł brutto, od 1 stycznia 2027 roku 32,30 zł.
- Uczeń potwierdza liczbę godzin co miesiąc, a Ty wypłacasz wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu.
- Ucznia przed 26. urodzinami na zleceniu nie zgłaszasz do ZUS. Weź od niego oświadczenie o statusie ucznia i okaż legitymację.
- Do 85 528 zł przychodu w roku obowiązuje ulga dla młodych, więc nie pobierasz zaliczki na podatek, a po roku wystawiasz PIT-11.
Zatrudnienie 17 latka na umowę o pracę
- Kandydat musi mieć ukończoną co najmniej ośmioletnią szkołę podstawową i orzeczenie lekarskie, że praca mu nie zagraża.
- Gdy nie uczysz go zawodu, powierzasz tylko prace lekkie z wykazu zatwierdzonego przez inspektora pracy, po opinii lekarza medycyny pracy.
- Przed pierwszą zmianą przeprowadzasz szkolenie BHP i wpisujesz młodocianego do ewidencji, którą prowadzisz dla pracowników młodocianych.
- Urlop przysługuje po 6 miesiącach pracy w wymiarze 12 dni roboczych, a uczeń szkoły ma prawo wykorzystać go w czasie ferii.
Ta droga ma sens, gdy szukasz kogoś na dłużej, z grafikiem w Twoim lokalu, i chcesz uniknąć ryzyka, że zlecenie zostanie uznane za umowę o pracę.
Ile godzin może pracować 17 latek
- W roku szkolnym do 12 godzin w tygodniu i do 2 godzin w dniu, w którym ma zajęcia w szkole.
- W ferie i wakacje do 7 godzin dziennie i do 35 godzin tygodniowo.
- Nigdy w porze nocnej, która dla 17-latka trwa od 22.00 do 6.00, i nigdy w nadgodzinach.
- Przerwa 30 minut wliczana do czasu pracy, gdy zmiana jest dłuższa niż 4,5 godziny.
- Co najmniej 14 godzin odpoczynku między zmianami i 48 godzin w każdym tygodniu.
Grafik ułóż od planu lekcji, nie od godzin otwarcia. Sobota i niedziela po kilka godzin oraz dwa popołudnia po 2 godziny mieszczą się w limicie z zapasem.
Czego nie powierzysz 17-latkowi
Wykaz prac wzbronionych młodocianym obejmuje między innymi dźwiganie ciężarów ponad limity, pracę na wysokości, obsługę niebezpiecznych maszyn, kontakt z substancjami szkodliwymi oraz pracę w nocy. Do tego 17-latek nie sprzedaje alkoholu ani wyrobów tytoniowych i nikotynowych, bo zakazują tego odrębne ustawy. W kawiarni z piwem w karcie podział jest prosty, uczeń obsługuje kawę i desery, a napoje alkoholowe wydaje dorosły pracownik.
Co się zmienia, gdy 17-latek skończy 18 lat w trakcie umowy
Umowa trwa dalej bez aneksu. Od dnia 18. urodzin pracownik jest pełnoletni, więc nie obowiązują go już limity godzin, zakaz nadgodzin i zakaz pracy nocnej dla młodocianych.
- Zwolnienie ze składek na zleceniu nadal zależy od statusu ucznia i wieku poniżej 26 lat, a nie od pełnoletności.
- Wykaz prac lekkich i wykaz prac wzbronionych młodocianym przestają go dotyczyć, a ogólne przepisy BHP obowiązują jak u każdego pracownika. Pełnoletni pracownik może też obsługiwać sprzedaż alkoholu.
Jeśli planujesz dłuższy grafik od wakacji, sprawdź datę urodzin kandydata już przy rozmowie. Wtedy wiesz, od kiedy możesz rozpisać mu pełne zmiany.
Ile kosztuje zatrudnienie 17 latka
| Wariant | Godzin w miesiącu | Wynagrodzenie brutto | Koszt firmy |
|---|---|---|---|
| Zlecenie, soboty i niedziele po 6 godzin | 48 | 1 507,20 zł | 1 507,20 zł |
| Zlecenie, wakacje po 35 godzin tygodniowo | 140 | 4 396,00 zł | 4 396,00 zł |
| Umowa o pracę na część etatu | 48 | według umowy, nie mniej niż minimalne wynagrodzenie proporcjonalnie do etatu | wynagrodzenie plus składki pracodawcy, badania i szkolenie |
Wyliczenia zleceń przyjmują stawkę minimalną 31,40 zł brutto za godzinę, a koszt etatu ze składkami w kilku wymiarach liczymy we wpisie o tym, jaki jest koszt zatrudnienia ucznia. Do kosztu zatrudnienia doliczasz koszt znalezienia kandydata, czyli ogłoszenie. Na portalu to abonament od 99 zł netto miesięcznie przy płatności rocznej + 23% VAT albo 199 zł netto przy płatności miesięcznej + 23% VAT, bez opłaty za każde zgłoszenie.
Jakie dokumenty przy zatrudnieniu 17 latka
- Przy zleceniu umowa, oświadczenie o statusie ucznia i kopia albo okazanie legitymacji szkolnej.
- Przy umowie o pracę umowa, świadectwo ukończenia szkoły podstawowej, orzeczenie lekarskie, zaświadczenie o szkoleniu BHP i informacja o warunkach zatrudnienia.
- Przy pracy z żywnością w obu wariantach orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych.
- Miesięczne potwierdzenie godzin albo ewidencja czasu pracy.
Lista kontrolna przed pierwszym dniem pracy jest w przewodniku o zatrudnieniu młodocianego i nieletniego.
Gdzie znaleźć 17-latka do pracy
17-latkowie szukają pracy tam, gdzie oferta jest dla nich legalna i jasno opisana, czyli na portalach z pracą dla uczniów, w ogłoszeniach szkolnych i w lokalnych grupach. Na portalu ustawiasz minimalny wiek 17 lat, więc nie przeglądasz zgłoszeń osób, których i tak nie możesz zatrudnić na wybranej umowie. Szczegółowe porównanie kanałów i kosztów jest we wpisie o tym, gdzie dać ogłoszenie o pracę dla ucznia.
Jeśli zatrudniasz na lato, zacznij od strony o zatrudnieniu ucznia na wakacje, a przy pracy weekendowej w roku szkolnym od strony o zatrudnieniu ucznia na umowę zlecenie. Kandydat o rok młodszy? Zasady dla niego zebraliśmy we wpisie o zatrudnieniu 16 latka.
Pytania i odpowiedzi
Czy 17 latek może pracować na umowę zlecenie?
Tak, przy pracy bezpiecznej, dziennej i niekolidującej ze szkołą. Stawka nie może być niższa niż minimalna stawka godzinowa. Uczeń przed 26. urodzinami nie płaci na zleceniu składek ZUS, a firma nie zgłasza go do ubezpieczeń.
Ile godzin może pracować 17 latek w wakacje?
Do 7 godzin dziennie i do 35 godzin tygodniowo, bez pracy między 22.00 a 6.00 i bez nadgodzin. Przy zmianie dłuższej niż 4,5 godziny przysługuje mu 30 minut przerwy wliczanej do czasu pracy, a między zmianami co najmniej 14 godzin odpoczynku.
Czy 17 latek może pracować w nocy?
Nie. Pora nocna dla młodocianego od 16 lat trwa od 22.00 do 6.00 i w tym czasie nie wolno go zatrudniać. Portal nie publikuje ofert ze zmianą w tych godzinach, także na zleceniu. Zakaz przestaje obowiązywać w dniu 18. urodzin.
Czy 17 latek płaci podatek od pracy?
Zwykle nie. Do 85 528 zł przychodu w roku osoba przed 26. urodzinami korzysta z ulgi dla młodych, która obejmuje umowę o pracę i umowę zlecenia. Pracodawca nie pobiera zaliczki na podatek, a po zakończeniu roku wystawia PIT-11.
Czy 17 latka trzeba zgłosić do ZUS?
Przy umowie o pracę tak, jak każdego pracownika. Przy umowie zlecenia nie, jeśli 17-latek jest uczniem i nie ma z Twoją firmą równolegle umowy o pracę. Zachowaj jego oświadczenie o statusie ucznia na wypadek kontroli.