Praktykant w firmie i obowiązki pracodawcy przed praktyką, w trakcie i po
Pracodawca, który przyjmuje praktykanta ze szkoły, ma pięć grup obowiązków: zapewnić stanowisko z wyposażeniem i odzieżą roboczą, wyznaczyć opiekuna praktyk, przeszkolić ucznia z BHP i regulaminu pracy, pilnować limitów godzin oraz udokumentować wypadek, jeśli się zdarzy. Na koniec opiekun wystawia ocenę w porozumieniu ze szkołą. Wynagrodzenia uczniowi płacić nie musisz, a ubezpieczenie zapewnia szkoła. Wszystko to opiera się na umowie, którą podpisujesz z dyrektorem szkoły, zawartej przed pierwszym dniem praktyk.
Obowiązki pracodawcy wobec praktykanta w jednym miejscu
Obowiązki wynikają z § 8 i § 12 rozporządzenia ministra edukacji z 22 lutego 2019 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz z samej umowy ze szkołą, której obowiązkowe punkty opisuje strona o umowie o praktyki zawodowe.
| Kiedy | Obowiązek firmy | Co przygotować |
|---|---|---|
| Przed praktyką | podpisać umowę z dyrektorem szkoły | dane firmy, adres miejsca praktyk, imię opiekuna |
| Przed praktyką | wyznaczyć opiekuna praktyk | pracownik z doświadczeniem w zawodzie albo właściciel |
| Pierwszy dzień | zapoznać ucznia z regulaminem pracy, BHP i ochroną przeciwpożarową | szkolenie wstępne z podpisem ucznia |
| Pierwszy dzień | wydać odzież roboczą i środki ochrony | rozmiary zebrane wcześniej od szkoły |
| W trakcie | zapewnić stanowisko, szatnię, miejsce na rzeczy i dostęp do zaplecza socjalnego | na równi z pracownikami |
| W trakcie | nadzorować pracę i pilnować limitów godzin | grafik, lista obecności |
| W trakcie | zgłaszać szkole naruszenia regulaminu przez ucznia | kontakt do kierownika szkolenia praktycznego |
| Przy wypadku | ustalić okoliczności i sporządzić dokumentację | protokół, zawiadomienie szkoły |
| Na koniec | wystawić ocenę w porozumieniu ze szkołą | wpis do dzienniczka praktyk |
Pełny tekst przepisów jest w rozporządzeniu o praktycznej nauce zawodu w bazie Sejmu.
Co załatwić przed pierwszym dniem praktykanta
Najwięcej problemów bierze się z tego, że firma dowiaduje się o praktykancie w poniedziałek rano. Kilka rzeczy warto zamknąć tydzień wcześniej.
- Umowa ze szkołą podpisana przez osobę, która reprezentuje firmę, z listą uczniów i programem nauczania zawodu w załączniku.
- Opiekun praktyk wie, że nim jest, i ma w grafiku czas na ucznia. Jeśli nie zwalniasz go z pracy, ustal dodatek szkoleniowy.
- Stanowisko ma narzędzia, które uczeń dostanie do ręki, i nie ma na nim prac wzbronionych osobom niepełnoletnim.
- Odzież robocza i środki ochrony są w rozmiarach uczniów.
- Grafik mieści się w limicie 6 godzin dziennie do 16. urodzin i 8 godzin po nich, bez pory nocnej.
- Szkolenie wstępne BHP jest przygotowane, a karta szkolenia czeka do podpisu.
Uczeń drugiej albo trzeciej klasy technikum zwykle nie jest jeszcze pełnoletni, więc obowiązuje go wykaz prac wzbronionych młodocianym. Listę prac i zakazów dla takiej osoby porównasz z obowiązkami pracodawcy młodocianego zatrudnionego na umowę o pracę.
Kim jest opiekun praktyk i ile kosztuje
Opiekunem praktyk zawodowych w firmie jest pracodawca albo osoba, którą wyznaczy. To on dzieli zadania, sprawdza wykonanie, podpisuje dzienniczek i wystawia ocenę. Wymagane od niego kwalifikacje wpisuje się do umowy ze szkołą, więc zanim wskażesz pracownika, sprawdź, co szkoła zaproponowała w projekcie.
Rozporządzenie daje dwie drogi. Opiekuna można zwolnić z całości albo części obowiązków na czas praktyk, wtedy za ten czas dostaje wynagrodzenie liczone jak za urlop. Jeśli go nie zwalniasz, przysługuje mu dodatek szkoleniowy w wysokości co najmniej 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Pracodawca może też przyznać mu premię, również co najmniej 10% tej kwoty. Kto ostatecznie finansuje dodatek i czy szkoła cokolwiek zwraca, zapisuje się w punkcie umowy o kosztach. Nie zostawiaj tego pustego, bo spór o 900 zł po praktykach psuje współpracę ze szkołą na lata.
Przykład rachunku dla hotelu z trzema praktykantami
Hotel w Zakopanem przyjmuje trzech uczniów technikum hotelarstwa na praktyki od 1 do 28 czerwca. Dwóch ma 17 lat, jeden skończył 18. Pracują na recepcji i w obsłudze pięter po 7 godzin dziennie, na zmianach porannych i popołudniowych zamykanych przed 22.00, bo dwóch z nich jest niepełnoletnich.
| Pozycja | Kwota przyjęta w przykładzie | Skąd się bierze |
|---|---|---|
| Dodatek szkoleniowy opiekuna niezwolnionego z pracy | 900 zł | 10% przy założonym przeciętnym wynagrodzeniu 9 000 zł |
| Premia dla opiekuna za okres praktyk | 0 zł | dobrowolna, hotel jej nie przyznaje |
| Odzież robocza i obuwie dla trzech osób | 600 zł | zakup własny hotelu, po 200 zł na osobę |
| Posiłki pracownicze | 0 zł dodatkowo | uczniowie jedzą na stołówce jak pracownicy |
| Wynagrodzenie uczniów | 0 zł | przepisy go nie przewidują |
| Razem | 1 500 zł | za miesiąc pracy trzech praktykantów |
Kierowniczka recepcji jest opiekunem wszystkich trzech uczniów. Pierwszego dnia przez dwie godziny prowadzi szkolenie BHP i przeciwpożarowe, pokazuje drogi ewakuacyjne i system rezerwacji. Uczniowie meldują gości pod nadzorem, przygotowują pokoje do kontroli i obsługują telefon. Pełnoletni uczeń może w razie potrzeby dostać dłuższą zmianę, ale hotel trzyma wszystkich na 7 godzinach, żeby grafik był prosty. W ostatnim tygodniu opiekunka uzgadnia oceny z kierownikiem szkolenia praktycznego i wpisuje je do dzienniczków.
Za 1 500 zł hotel sprawdził w pracy trzech przyszłych recepcjonistów. Dwóm proponuje płatny staż uczniowski w lipcu i sierpniu, z umową podpisaną już z samym uczniem. Ile wtedy kosztuje świadczenie i jak je rozliczyć, liczy wpis o tym, ile wynosi wynagrodzenie na stażu uczniowskim.
Czego nie wolno przy praktykancie
- Zlecać prac spoza programu nauczania zawodu, na przykład sprzątania magazynu przez cały tydzień w ramach praktyk technika hotelarstwa.
- Przydzielać prac wzbronionych młodocianym, gdy uczeń nie ma 18 lat, w tym pracy w porze nocnej.
- Przekraczać dziennego limitu godzin, nawet gdy uczeń sam chce zostać dłużej.
- Zostawiać ucznia bez nadzoru opiekuna przy maszynach i narzędziach.
- Płacić uczniowi za praktyki gotówką bez umowy. Jeśli chcesz płacić, podpisz staż albo zlecenie na czas wolny od nauki.
Uczniowie przychodzą zwykle w terminie z planu szkoły. Jeśli chcesz tego samego ucznia także na soboty w roku szkolnym, to już osobna umowa, opisana na stronie o pracowniku na weekendy.
Co zrobić, gdy praktykant ulegnie wypadkowi
Udziel pierwszej pomocy, zabezpiecz miejsce zdarzenia i powiadom szkołę oraz rodzinę ucznia. Firma ustala okoliczności i przyczyny wypadku i sporządza dokumentację, a szkoła, która ubezpiecza ucznia od następstw nieszczęśliwych wypadków, prowadzi dalsze sprawy z ubezpieczycielem. Zasady postępowania przy wypadkach osób, które nie są pracownikami, opisuje też Państwowa Inspekcja Pracy. Najlepszą ochroną jest szkolenie z pierwszego dnia z podpisem ucznia, bo pokazuje, że firma zrobiła, co do niej należało.
Jak zdobyć praktykanta, którego potem zatrzymasz
W wielu technikach uczeń sam szuka firmy na praktyki i przynosi do szkoły jej zgodę. Ogłoszenie o miejscu praktyk z zawodem, terminem i adresem ściąga uczniów z okolicy, a ty wybierasz, z kim szkoła podpisze umowę. Moderator sprawdza ofertę przed publikacją, a zgłoszenia trafiają do panelu z rocznikiem kandydata.
Pytania i odpowiedzi
Jakie obowiązki ma pracodawca wobec praktykanta?
Zapewnia stanowisko z wyposażeniem, odzież roboczą i środki ochrony, wyznacza opiekuna praktyk, szkoli ucznia z BHP i regulaminu, nadzoruje pracę w limitach godzin, dokumentuje ewentualny wypadek i na koniec wystawia ocenę w porozumieniu ze szkołą. Ubezpieczenie ucznia zapewnia szkoła.
Czy praktykantowi trzeba płacić?
Nie. Przepisy o praktycznej nauce zawodu nie przewidują wynagrodzenia dla ucznia na praktykach zawodowych. Firma ponosi koszt opiekuna i odzieży roboczej. Jeśli chcesz płacić uczniowi, wybierz staż uczniowski ze świadczeniem albo umowę zlecenie na czas wolny od nauki.
Czy praktykant musi przejść szkolenie BHP?
Tak. Firma zapoznaje ucznia z regulaminem pracy, przepisami BHP i ochrony przeciwpożarowej przed rozpoczęciem zajęć. Szkolenie warto potwierdzić kartą z podpisem ucznia, bo przy wypadku to podstawowy dowód, że pracodawca wypełnił obowiązki.
Ile godzin dziennie może pracować praktykant?
Uczeń przed 16. urodzinami najwyżej 6 godzin dziennie, po 16. urodzinach 8 godzin. Pełnoletni uczeń wyjątkowo do 12 godzin, gdy wymaga tego organizacja pracy w firmie. Osoba niepełnoletnia nie pracuje w nocy, ale może pracować na zmiany.
Kto może być opiekunem praktyk w firmie?
Pracodawca albo wyznaczony przez niego pracownik z doświadczeniem w zawodzie ucznia. Wymagane kwalifikacje wpisuje się do umowy ze szkołą. Opiekun niezwolniony z pracy dostaje dodatek szkoleniowy co najmniej 10% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
Dodaj ogłoszenie o miejscu praktyk dla ucznia technikum
Wpisz zawód, termin i adres. Moderator sprawdzi ofertę, a zgłoszenia uczniów z okolicy trafią do panelu z rocznikiem kandydata.