Świadectwo pracy młodocianego pracownika i jak je wystawić
Świadectwo pracy młodocianego wystawiasz tak samo jak dorosłemu pracownikowi, w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę, na podstawie art. 97 Kodeksu pracy. Różnica leży w szczegółach: przy uczniu w celu przygotowania zawodowego dopisujesz zawód i okres nauki, bo świadectwo jest potem dowodem przy egzaminie i przy zwrocie kosztów kształcenia z gminy. Poniżej masz tabelę zapisów, przykład z datami i listę błędów, za które pracodawcy płacą odszkodowanie.
Kiedy wydać świadectwo pracy młodocianemu
Termin wynika z przepisu i nie zależy od tego, czy uczeń odchodzi w zgodzie, czy po wypowiedzeniu. Świadectwo trzeba wydać w dniu ustania stosunku pracy, a gdy nie da się go wręczyć osobiście, wysyłasz je pocztą lub kurierem w ciągu 7 dni. Pracownik może w ciągu 7 dni od otrzymania poprosić o sprostowanie, a po odmowie zgłosić sprawę do sądu pracy. Pełny tekst przepisów znajdziesz w Kodeksie pracy w bazie Sejmu.
Jest jeden wyjątek, o którym łatwo zapomnieć. Jeśli po zakończeniu umowy strony podpisują w ciągu 7 dni kolejną umowę o pracę, pracodawca nie musi wydawać świadectwa, chyba że pracownik o nie poprosi. Przy uczniu, który kończy naukę zawodu i zostaje u ciebie na etacie, to częsta sytuacja. Mimo to warto wydać dokument, bo uczeń potrzebuje go do zwrotu kosztów kształcenia.
Co wpisać w świadectwie pracy ucznia
Świadectwo ma ustalony zakres, który określa rozporządzenie w sprawie świadectwa pracy. Dla młodocianego zmienia się kilka pozycji, więc zapisz je według tabeli.
| Pozycja | Co wpisujesz | Uwaga przy młodocianym |
|---|---|---|
| Okres zatrudnienia | data początku i końca umowy | przy kilku umowach podaj każdy okres osobno |
| Wymiar czasu pracy | pełny lub część etatu | uczeń w wieku szkolnym zwykle pracuje na część etatu |
| Rodzaj pracy i stanowisko | np. uczeń fryzjera, pracownik młodociany w piekarni | przy nauce zawodu dopisz nazwę zawodu |
| Tryb rozwiązania | porozumienie, wypowiedzenie, upływ czasu | podaj podstawę prawną, bez ocen |
| Urlop | liczba wykorzystanych dni i ekwiwalent | zobacz zasady w urlopie wypoczynkowym młodocianego |
| Zajęcia ze szkołą | okres nauki teoretycznej, jeśli dotyczy | pomaga przy rozliczeniu z gminą |
| Pozostałe informacje | okresy odbytych zajęć i urlopów bezpłatnych | tylko to, co wymaga przepis albo prosi pracownik |
Wynagrodzenie wpisujesz tylko wtedy, gdy uczeń o to poprosi. Nie wpisujesz opinii o pracy, ocen charakteru ani powodów konfliktu, bo świadectwo ma opisywać fakty. Spór o ocenę kończy się zwykle sprostowaniem lub sprawą w sądzie.
Przykład z datami dla ucznia zatrudnionego na 10 miesięcy
Uczeń cukierni, urodzony w 2009 roku, pracuje od 1 września 2026 na umowie o pracę na czas określony do 30 czerwca 2027 roku, w wymiarze 1/4 etatu. Umowa wygasa w środę 30 czerwca 2027 roku, więc w ten dzień wręczasz świadectwo. Wpisujesz: okres 1 września 2026 do 30 czerwca 2027, 1/4 etatu, stanowisko uczeń cukiernika w ramach przygotowania zawodowego, tryb rozwiązania przez upływ czasu, na jaki umowa była zawarta. W polu o urlopie podajesz liczbę dni wykorzystanych i wypłacony ekwiwalent za resztę.
Jeśli w dniu końca umowy uczeń nie może odebrać dokumentu, wysyłasz go listem poleconym najpóźniej w środę 7 lipca 2027 roku, bo siedem dni liczysz od końca umowy. Gdy uczeń odbiera świadectwo w poniedziałek 5 lipca i zauważa błąd w nazwie stanowiska, ma czas do 12 lipca na wniosek o sprostowanie. Pracodawca poprawia dokument albo odmawia, a uczeń wtedy ma kolejne 7 dni na sąd pracy.
Co grozi za niewydanie lub błędne świadectwo
Spóźnienie nie jest tylko formalnością. Pracownik, który przez nieprawidłowe lub niewydane świadectwo pozostawał bez pracy, może żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, najwyżej za 6 tygodni (art. 99 Kodeksu pracy). Przy uczniu w niskim wymiarze kwota bywa mała, ale dochodzi koszt sprawy i czas poświęcony na kontrolę. Zakres kontroli i kary za naruszenia praw pracowniczych opisuje wpis o karze za zatrudnienie młodocianego niezgodnie z przepisami, a wskazówki praktyczne publikuje Państwowa Inspekcja Pracy.
Dla ucznia świadectwo ma jeszcze jedno zastosowanie. Gmina rozliczająca dofinansowanie wymaga dokumentu potwierdzającego okres nauki, więc brak świadectwa albo błąd w dacie opóźnia zwrot, o czym piszemy we wpisie o zwrocie kosztów kształcenia młodocianych pracowników.
Lista kontrolna przed podpisaniem świadectwa
Zanim wręczysz dokument, sprawdź pięć rzeczy:
- daty początku i końca zgadzają się z umową i aneksami,
- nazwa stanowiska i zawodu jest taka sama jak w umowie,
- tryb rozwiązania wskazuje właściwą podstawę, tak jak opisuje wpis o rozwiązaniu umowy z młodocianym,
- urlop i ekwiwalent są rozliczone w dniu końca umowy,
- kopię z podpisem pracownika wkładasz do akt osobowych, tam gdzie trzymasz też dokumenty z listy w dokumentach przy zatrudnieniu młodocianego.
Gdy kończysz współpracę z uczniem, który wkrótce skończy 18 lat, dobrze jest wspomnieć mu o bezpiecznym korzystaniu z internetu po pełnoletności, na przykład o serwisie Poznajemy, który ocenia bezpieczeństwo portali dla dorosłych. Rozmowa trwa minutę, a uczeń pamięta, że ktoś o nim pomyślał.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.
Następny uczeń na to samo stanowisko
Po pożegnaniu pierwszego ucznia zwykle potrzebujesz kolejnego, najlepiej na ten sam grafik i zakres zadań. Dodaj ogłoszenie z godzinami, zadaniami i rocznikiem od 15 lat, a moderator sprawdzi je przed publikacją. Pełną ścieżkę dla pracodawców znajdziesz na stronie dla pracodawców.
Pytania i odpowiedzi
Czy młodociany dostaje świadectwo pracy?
Tak, na takich samych zasadach jak dorosły pracownik, w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę. Przy uczniu w celu przygotowania zawodowego dopisujesz nazwę zawodu i okres nauki. Dokument jest potem dowodem przy egzaminie i rozliczeniu z gminą.
W jakim terminie wydać świadectwo pracy?
W dniu ustania stosunku pracy. Jeśli nie możesz wręczyć go osobiście, wysyłasz je w ciągu 7 dni. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy w ciągu 7 dni zawierasz z pracownikiem kolejną umowę, wtedy świadectwo wydajesz tylko na jego prośbę.
Co zawiera świadectwo pracy młodocianego?
Okres zatrudnienia, wymiar czasu pracy, rodzaj pracy i stanowisko, tryb rozwiązania umowy, wykorzystany urlop i ekwiwalent oraz inne informacje wymagane przepisami. Przy nauce zawodu dochodzi nazwa zawodu i okres nauki. Wynagrodzenie wpisujesz tylko na wniosek pracownika.
Czy można sprostować świadectwo pracy?
Tak. Pracownik ma 7 dni od otrzymania na wniosek o sprostowanie do pracodawcy. Gdy pracodawca odmówi, pracownik ma kolejne 7 dni na zgłoszenie sprawy do sądu pracy. Pracodawca powinien poprawić dokument, jeśli zapisy nie zgadzają się z umową.
Ile wynosi odszkodowanie za niewydane świadectwo pracy?
To wynagrodzenie za czas, w którym pracownik pozostawał bez pracy z powodu niewydania lub nieprawidłowego świadectwa, najwyżej za 6 tygodni. Przy uczniu na części etatu kwota jest niska, ale dochodzą koszty sporu.
Znajdź kolejnego ucznia do pracy
Dodaj ogłoszenie z zadaniami, godzinami i rocznikiem od 15 lat. Moderator sprawdzi ofertę przed publikacją, a zgłoszenia uczniów trafią do panelu.