Zatrudnienie młodocianego na umowę o pracę i wzór zapisów w umowie
Młodocianego zatrudniasz na umowę o pracę w jednym z dwóch trybów. Albo w celu przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie), albo do innych prac, które Kodeks pracy dopuszcza dla osób poniżej 18 lat, czyli do prac lekkich. Od trybu zależą wynagrodzenie, wypowiedzenie i dofinansowanie, więc wybierasz go przed podpisem, a nie po. Poniżej znajdziesz różnice, listę zapisów do umowy i przykład z datami i kwotami.
Szukasz ucznia, z którym podpiszesz umowę o pracę
Dodaj ogłoszenie z zadaniami, godzinami i stawką. Moderator sprawdzi, czy opis stanowiska mieści się w przepisach o młodocianych, a zgłoszenia uczniów trafią do panelu z rocznikiem kandydata.
Dwa rodzaje umowy o pracę z młodocianym
| Cecha | Umowa w celu przygotowania zawodowego | Umowa o pracę przy pracach lekkich |
|---|---|---|
| Po co jest zawierana | nauka zawodu albo przyuczenie do określonej pracy | dorywcza lub sezonowa pomoc przy zadaniach dopuszczonych dla młodocianych |
| Kto może pracować | młodociany, który spełnia warunki wieku i ukończonej szkoły | uczeń od 15 lat po ukończeniu szkoły podstawowej |
| Wynagrodzenie | procent przeciętnego wynagrodzenia, rosnący z rokiem nauki | nie mniej niż minimalne, liczone proporcjonalnie do wymiaru czasu |
| Wypowiedzenie przez pracodawcę | tylko z czterech przyczyn (art. 196 k.p.) | zasady ogólne |
| Dofinansowanie dla pracodawcy | możliwe, przy spełnieniu warunków | brak |
| Typowy pracodawca | rzemieślnik, piekarnia, salon, warsztat | sklep, lokal, wypożyczalnia, obiekt sezonowy |
Dofinansowanie z gminy opisuje wpis o zwrocie kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Jeśli chcesz wyuczyć własnego fachowca, wybierasz pierwszy tryb i opisujesz go na stronie o zatrudnieniu młodocianego w celu przygotowania zawodowego. Jeśli potrzebujesz pomocy na weekendy i w sezonie, wystarczy drugi, a jego kroki zbiera strona o zatrudnieniu młodocianego. Same pojęcia umowy zlecenia i umowy o pracę porównuje wpis o umowie z młodocianym.
Na jaki okres zawrzeć umowę
Kodeks pracy przewiduje umowę na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony (art. 25). Przy młodocianych w praktyce wygląda to tak.
- Na okres próbny zaczynasz, gdy nie znasz ucznia. Trwa do 3 miesięcy, a wypowiedzenie ma wtedy 3 dni, tydzień albo 2 tygodnie.
- Na czas określony podpisujesz pracę sezonową, na przykład od 1 lipca do 31 sierpnia, albo ferie zimowe. Data końca jest w umowie, więc nic nie trzeba wypowiadać.
- Na czas nieokreślony wybierasz, gdy zatrudniasz ucznia na kilka lat, zwłaszcza w nauce zawodu. Pamiętaj, że wypowiedzenie takiej umowy pracodawcy jest wtedy ograniczone katalogiem przyczyn.
Szczegóły okresów wypowiedzenia z przykładem kalendarzowym są we wpisie o rozwiązaniu umowy z młodocianym.
Co wpisać w umowie o pracę z młodocianym
Art. 29 Kodeksu pracy wymaga wskazania stron, rodzaju umowy, daty jej zawarcia oraz warunków pracy i płacy. Dla ucznia dopisz to, co zmniejsza ryzyko kontroli.
| Zapis | Jak go sformułować |
|---|---|
| Strony | pełna nazwa firmy z NIP, imię i nazwisko ucznia, data urodzenia |
| Rodzaj umowy | okres próbny, czas określony albo nieokreślony, z datą rozpoczęcia i końca |
| Rodzaj pracy | konkretne stanowisko i zadania, bez prac wzbronionych młodocianym |
| Miejsce pracy | adres lokalu, sklepu lub zakładu |
| Czas pracy | wymiar etatu i przedział godzin, z zachowaniem limitów dla młodocianych |
| Wynagrodzenie | kwota brutto za miesiąc albo stawka godzinowa, termin wypłaty |
| Badania | wzmianka, że skierowanie na badania wstępne wydaje pracodawca na swój koszt |
| Dokształcanie | przy nauce zawodu obowiązek zwolnienia na zajęcia w szkole |
Jeśli umowa nie została zawarta na piśmie, potwierdzasz jej warunki na piśmie najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy (art. 29 § 2). Zdecydowanie lepiej podpisać dokument przed pierwszą zmianą. Pełny tekst przepisów znajdziesz w Kodeksie pracy w ISAP.
Przykład umowy z uczniem na lato, z datami i kwotą
Właścicielka lodziarni zatrudnia 16-letniego ucznia od 1 lipca do 31 sierpnia 2026 roku, 20 godzin tygodniowo, przy obsłudze klientów i myciu lady, bez pracy na maszynie do lodów. Wybiera umowę o pracę na czas określony przy pracach lekkich.
1. Na początku czerwca wystawia skierowanie na badania wstępne i płaci za nie. Bez orzeczenia lekarskiego uczeń nie wchodzi na zmianę.
2. W umowie wpisuje stanowisko, adres lodziarni, godziny od 11.00 do 15.00 w cztery dni tygodnia i datę końca umowy.
3. Wynagrodzenie liczy proporcjonalnie do wymiaru czasu. Płaca minimalna w 2026 roku to 4 806 zł brutto, a wymiar 20 godzin to połowa etatu, czyli 2 403 zł brutto za pełny miesiąc.
4. W umowie zapisuje, że urlop wypoczynkowy młodocianego wynosi 12 dni po 6 miesiącach pierwszej pracy. Uczeń nie zdąży go nabyć przy dwóch miesiącach, więc nie dostaje ekwiwalentu. Zasady opisuje wpis o urlopie wypoczynkowym młodocianego.
5. 31 sierpnia umowa kończy się z upływem terminu, a pracodawczyni wydaje świadectwo pracy.
Koszt dla pracodawcy to wynagrodzenie, składki i badania, więc przy takim wymiarze miesiąc kosztuje ponad 2 403 zł brutto, a nie samą kwotę netto z umowy. Pełny rachunek z ZUS opisuje wpis o koszcie zatrudnienia ucznia. Wersję o stawce przy zleceniu znajdziesz w tekście o wynagrodzeniu młodocianego pracownika.
Czas pracy, praca nocna i prace wzbronione
Czas pracy młodocianego do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę, a powyżej 16 lat 8 godzin na dobę (art. 202 k.p.). Nie wolno zatrudniać go w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych. Młodocianemu przysługuje też przerwa i nieprzerwany odpoczynek, a prace wzbronione zbiera rozporządzenie Rady Ministrów, dlatego opis zadań w umowie ma być konkretny. Praktyczne limity dla pojedynczych branż opisują strony o zatrudnieniu w gastronomii i w sklepie, a ogólne ramy wpis o godzinach pracy ucznia.
Dokumenty przed pierwszym dniem pracy
Zanim uczeń zacznie pracę, zbierasz w teczce umowę, orzeczenie lekarskie, zaświadczenie o ukończeniu szkoły, a przy nauce zawodu także dokumenty szkoły i program. Pełną listę z kolejnością czynności zbiera wpis o dokumentach przy zatrudnieniu młodocianego, a obowiązki po podpisaniu umowy wpis o obowiązkach pracodawcy młodocianego. Jeśli chcesz sprawdzić także partnerów i wykonawców, z którymi uczeń będzie miał kontakt w pracy, zmiany zarządów, upadłości i nowe spółki z KRS i CEIDG na bieżąco śledzi serwis Biznesmeni.
Najczęstsze błędy przy umowie o pracę z młodocianym
- Umowa o pracę podpisana po pierwszej zmianie albo bez wymaganych badań.
- Zakres obowiązków ogólnikowy („pomoc w lokalu”), a w praktyce obsługa maszyn lub praca z alkoholem.
- Godziny w grafiku dłuższe niż limit dla wieku ucznia.
- Umowa zlecenie przy stałych godzinach i poleceniach przełożonego, którą kontrola uzna za stosunek pracy.
- Brak świadectwa pracy po zakończeniu umowy.
- Pierwsza umowa na czas nieokreślony bez okresu próbnego, gdy nie znasz kandydata.
Skutki takich pomyłek, od grzywny po obowiązek wypłat, opisuje wpis o karze za zatrudnienie młodocianego niezgodnie z przepisami. Ogólne ramy znajdziesz też u źródła, w tekście poradnika przedsiębiorcy o umowie w celu przygotowania zawodowego.
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.
Pytania i odpowiedzi
Czy młodocianego można zatrudnić na umowę o pracę?
Tak. Młodociany, czyli osoba od 16 do 18 lat, a w celu przygotowania zawodowego także od 15 lat, może pracować na umowie o pracę. Pracodawca musi mieć orzeczenie lekarskie, zachować limity czasu pracy i opisać zadania niewzbronione młodocianym.
Jaka umowa dla młodocianego jest najlepsza?
Zależy od celu. Do nauki zawodu wybierasz umowę w celu przygotowania zawodowego. Do pracy w weekendy i w sezonie wystarcza umowa o pracę przy pracach lekkich, najlepiej na czas określony albo okres próbny. Zlecenie wybierasz dla uczniów od 16 lat przy pracy bez stałych godzin.
Co powinna zawierać umowa o pracę z młodocianym?
Strony, rodzaj umowy, datę zawarcia, rodzaj pracy, miejsce, wymiar czasu, wynagrodzenie i datę rozpoczęcia. Dla ucznia dopisz godziny w limicie, informację o badaniach na koszt pracodawcy i przy nauce zawodu zwolnienie na zajęcia szkolne.
Czy umowa o pracę z młodocianym musi być na piśmie?
Powinna, a jeśli jej nie podpisano, pracodawca musi potwierdzić warunki na piśmie najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy (art. 29 § 2 k.p.). Brak potwierdzenia to wykroczenie. Najprościej podpisać umowę przed pierwszą zmianą.
Ile wynosi wynagrodzenie młodocianego na umowie o pracę?
Przy nauce zawodu to procent przeciętnego wynagrodzenia, rosnący z rokiem nauki. Przy pracach lekkich płacisz nie mniej niż minimalne, proporcjonalnie do wymiaru czasu. Przy połowie etatu w 2026 roku to co najmniej 2 403 zł brutto.
Znajdź ucznia i podpisz umowę, która wytrzyma kontrolę
Dodaj ogłoszenie z zadaniami, godzinami i stawką. Moderator sprawdzi ofertę przed publikacją, a zgłoszenia uczniów trafią do panelu z rocznikiem kandydata.